Farsæld barna og ungmenna í brennidepli

Á fyrsta fundi farsældarráðs Norðurlands vestra, sem haldin var 26. febrúar á Harbour á Skagaströnd, komu saman fulltrúar allra sveitarfélaga, þjónustuveitendur og stofnanir sem sitja í ráðinu sem og fulltrúi foreldra. Þetta var stuttur fundur sem markar áframhaldandi skref í átt að aukinni farsæld barna í landshlutunum.  

Þau erindi sem voru á fundinum voru m.a. frá Barna- og fjölskyldustofu, frá Íslensku æskulýðsrannsókninni og frá lögregluembættinu á Norðurlandi vestra. Sara Björk, verkefnastjóri farsældarráðs, fjallaði svo um „verkefnið framundan“, hversu mikilvæg samvinna allra á svæðinu sé og að við dettum ekki í fasann „þetta reddast“. Mikilvægt er að hafa í huga hver kostnaðurinn er við að gera ekki neitt.   

Víðtækur stuðningur og ábyrgð 

BOFS kynnti starfsemi sína og hlutverk í innleiðingu farsældarlaganna. Allar stofnanir og sveitarfélög vinna eftir sameiginlegri handbók og BOFS veitir víðtækan stuðning við þjónustuaðila. Nú þegar eru um 5.000 börn í samþættri þjónustu á landsvísu. Skilaboðin voru skýr: farsældin er raunverulegt verkefni sem krefst samstillts átaks. 

Staða barna á svæðinu 

Gögn sýna bæði styrkleika og áskoranir. Þátttaka í félagsmiðstöðvum landshlutans er hærri en á landsvísu og því ber að fagna. Einnig er yndislestur meðal barna í 4.-5. bekk hærri en á landsvísu en dvínar með hækkandi aldri. Það upplifa fleiri börn hér í landshlutanum, en á landsvísu, að þau hafi einhvern starfsmann innan skólans sem þau geta leitað til. Hins vegar þekkja börn landshlutans verr til Barnasáttmála sameinuðu þjóðanna.  

Þátttaka í íþróttum er góð hjá yngri krökkum en það dregur úr þátttöku með hækkandi aldri. Líðan stúlkna versnar með hækkandi aldri og sjálfsskaði er mun algengari meðal þeirra. Drengir mælast oftar einmana og einelti er heldur algengara meðal þeirra sem eru á miðstigi í skóla. 

Áfengisneysla í 10. bekk er hærri en landsmeðaltal, sérstaklega meðal stúlkna og veipnotkun hefur aukist. Stúlkur á Norðurlandi vestra eru einnig að fá í meira mæli beiðnir um nektarmyndir og klámfengin skilaboð miðað við á landsvísu. Einnig eru vísbendingar um að heimilisofbeldi sé vangreint hér á svæðinu og mikilvægt er að efla samfélagið allt á Norðurlandi vestra í að bregðast við.  

Sameiginleg ábyrgð og forvarnir 

Í umræðum var lögð áhersla á forvarnir, aukið samstarf heimila og skóla og mikilvægi þess að styðja foreldra í uppeldishlutverkinu. Fjárfesting í verkefnum og afþreyingu sem krefst  þátttöku barna og ungmenna er fjárhagslega hagkvæmari og árangursríkari en inngrip seinna meir. 

Skýr vilji er til staðar um að gera samfélagsmenninguna á svæðinu barnvænni, styrkja þurfi verndandi þætti og bregðast þurfi markvisst við þeim áskorunum sem gögnin sýna.  

Svæðisbundið farsældarráð mun halda áfram með aukið samtal og samráð til að móta  aðgerðaráætlun til 4 ára fyrir landshlutann með það að markmiði að auka vellíðan, öryggi og tækifæri allra barna og ungmenna á svæðinu.