Haustþing Samtaka sveitarfélaga á Norðurlandi vestra, sem haldið var á Hótel Laugarbakka í Húnaþingi vestra 1. október sl., samþykkti ályktun um samgöngu- og innviðamál. Þingið fagnar nýrri samgönguáætlun en bendir á að fjármagn til vega, fjarskipta, raforkuflutninga og hafna í landshlutanum hafi lengi verið langt undir þörf. Þingið krefst þess að fjármögnun innviða á Norðurlandi vestra endurspegli raunverulega þörf landshlutans. Samgönguáætlun fagnað en viðhald vega situr eftir Haustþingið fagnar samþykkt samgönguáætlunar fyrir árin 2026–2040 og fimm ára aðgerðaáætlunar. Þingið fagnar því einnig að Fljótagöng á norðanverðum Tröllaskaga eru sett í forgang sem næsta stóra jarðgangaframkvæmd. Í ályktuninni er þó minnt á að fjármagn til viðhalds og uppbyggingar tengi- og stofnvega á Norðurlandi vestra hefur um árabil verið langt frá því sem þarf. Landshlutinn er enn með eitt hæsta hlutfall malarvega á landinu og er því einna viðkvæmastur fyrir niðurskurði í viðhaldi. Þingið leggur áherslu á að vetrarþjónusta og snjómokstur séu ekki síður mikilvæg en nýframkvæmdir. Greið vetrarumferð ræður úrslitum um öryggi íbúa, aðgengi að heilbrigðisþjónustu og samkeppnishæfni atvinnulífs. Þá mega endurbætur á tengivegum, sem lengi hafa beðið á síðari stigum samgönguáætlana, ekki lenda aftast í forgangsröðun þegar fjármagni er úthlutað. Sambandsleysi eftir að 2G og 3G var lokað Slökkt hefur verið á 2G- og 3G-farsímakerfum landsins og haustþingið telur brýnt að tryggja fullnægjandi farsímasamband til sveita á Norðurlandi vestra. Sendar sem áður náðu til afskekktra svæða þjóna nú færri stöðum. Uppbygging 4G- og 5G-kerfa hefur heldur ekki alls staðar fylgt sömu landfræðilegu dreifingu og eldri kerfin. Reynslan sýnir að umskiptin hafa á köflum skilið íbúa og vegfarendur eftir sambandslausa þar sem áður var samband. Í ályktuninni er bent á að þetta sé alvarlegt öryggismál fyrir íbúa og ferðafólk, ekki síst á fjallvegum og í dreifbýli þar sem fjarskiptasamband getur ráðið úrslitum í neyðartilvikum. Raforkuflutningar hamla atvinnuuppbyggingu Norðurland vestra hefur um árabil búið við takmarkaða flutnings- og afhendingargetu raforku. Það hefur hamlað atvinnuuppbyggingu, fjárfestingum og orkuskiptum og tækifæri hafa þegar runnið landshlutanum úr greipum af þeim sökum. Núverandi meginflutningslínur í landshlutanum eru þegar fulllestaðar. Haustþingið ítrekar kröfu stjórnar SSNV um að Norðurland vestra verði skilgreint sem forgangssvæði við uppbyggingu flutningskerfis raforku. Þingið vill að ráðist verði hið fyrsta í Blöndulínu 3, Holtavörðuheiðarlínu 1 og 3 og endurnýjun Sauðárkrókslínu 1. Markmið stjórnvalda er að afhendingaröryggi í landshlutakerfinu verði ekki tryggt fyrr en árið 2045. Að mati þingsins er það allt of fjarlægt og samræmist hvorki þörfum atvinnulífsins né markmiðum um orkuskipti og jákvæða byggðaþróun. Lækkun framlaga til hafnarframkvæmda mótmælt Haustþingið mótmælir fyrirhugaðri lækkun framlaga ríkisins til hafnarframkvæmda. Hafnir gegna lykilhlutverki fyrir sjávarútveg, ferðaþjónustu og vöruflutninga í sjávarbyggðum Norðurlands vestra. Fámenn sveitarfélög hafa takmarkað bolmagn til að standa undir hafnarframkvæmdum þegar framlög ríkisins dragast saman. Ef enn frekar verður dregið úr fjármagni er hætt við að nauðsynlegu viðhaldi verði frestað. Til lengri tíma leiðir það til hærri kostnaðar, aukinnar áhættu og skertrar samkeppnishæfni sjávarbyggða á svæðinu. Krafa um að þróuninni verði snúið við Haustþing SSNV krefst þess að fjármagn til samgöngubóta, fjarskipta og hafnarframkvæmda á Norðurlandi vestra endurspegli raunverulega þörf landshlutans. Áhersla verði lögð á öryggi vegfarenda, vetrarþjónustu, fullnægjandi 4G/5G-dekkun og viðhald og uppbyggingu hafna. Í ályktuninni segir að innviðir séu forsenda þess að landshlutar sitji við sama borð þegar kemur að búsetuskilyrðum, atvinnuuppbyggingu og samkeppnishæfni. Verði samgöngur, fjarskipti, raforka og hafnir áfram afgangsstærð í fjármögnun er hætt við að Norðurland vestra dragist enn frekar aftur úr. Haustþingið krefst þess að þessu verði snúið við. Ályktuninni beint til tveggja ráðuneyta Ályktuninni er beint til innviðaráðuneytisins vegna samgöngu-, fjarskipta- og hafnarmála. Henni er einnig beint til umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytisins vegna forgangsröðunar og hraða uppbyggingar flutningskerfis raforku á Norðurlandi vestra. Ályktunina í heild má lesa hér. 

Eftir hressilegan undirbúning er komið að því! Skúnaskrall – Öll saman, barnamenningarhátíð Norðurlands vestra, fer að hefjast, en hátíðin mun standa yfir frá 21. október til 4. nóvember. Að sögn Berglindar Björnsdóttur, verkefnastjóra hjá SSNV, hefur undirbúningurinn gengið vel og verið gaman og gefandi að finna fyrir miklum áhuga á viðburðum hátíðarinnar. Hátíðin er samstarfsverkefni allra sveitarfélaganna í landshlutanum og eitt af áhersluverkefnum SSNV. Hún hlaut veglegan styrk úr Barnamenningarsjóði og nýtur auk þess stuðnings Samfélagssjóðs Landsvirkjunar. Meðal viðburða má nefna: Páll Óskar heimsækir alla grunnskóla landshlutans og syngur fyrir nemendur. Hrekkjavökuball á Hofsósi fyrir unglingastig allra sex grunnskólanna, í umsjón félagsmiðstöðvarinnar Friðar. Þar koma fram Spritezeroclan og Úlfur Úlfur. Hrekkjavökuball á Blönduósi fyrir miðstig allra grunnskólanna sex. Á ballinu, sem er í umsjón félagsmiðstöðvarinnar Skjólsins, munu DJ Sakki og Partývélin halda uppi stuðinu. Stuttmyndir frá UngRIFF í leik- og grunnskólum. Umskiptingar sýna leikritið um Fóu og Fóu feykirófu. Einnig verða í boði bæði dans- og leiklistarnámskeið, ritunar- og sköpunarsmiðjur, myndlistarsýningar og námskeið í Fab Lab, auk þess sem mikið verður um að vera á bókasöfnum svæðisins, svo nokkur dæmi séu tekin. Nánari upplýsingar munu birtast jafnt og þétt á skunaskrall.is . Rétt er að benda á að skráning er nauðsynleg á suma viðburðina vegna fjöldatakmarkana. Eru íbúar landshlutans hvattir til að fylgjast vel með og vera duglegir að nýta sér þá viðburði sem opnir eru öllum.

Fjórtán fjölbreytt nýsköpunarverkefni af öllu landinu hafa verið valin til þátttöku í viðskiptahraðlinum Startup Landið. Hraðallinn er sérstaklega hannaður til að efla atvinnulíf, verðmætasköpun og nýsköpun á landsbyggðinni. Startup Landið veitir frumkvöðlum og smáfyrirtækjum utan höfuðborgarsvæðisins verkfæri, fræðslu og sérfræðiaðstoð til að þróa hugmyndir sínar áfram. Þátttakendur sækja vinnustofur, fá leiðsögn frá reynslumiklum mentorum og vinna að mótun viðskiptalíkana, fjármögnun og markaðssetningu. Hraðallinn stendur í sjö vikur og munu teymi kynna verkefni sín á lokaviðburði á Selfossi þann 6. nóvember. Breidd og hugvit um allt land Þátttakendur ársins endurspegla mikla fjölbreytni í íslenskri nýsköpun, allt frá sjálfbærri matvælaframleiðslu og heilsueflingu til tækni, ferðaþjónustu og annarra þjónustulausna. Eftirtalin verkefni taka þátt í Startup Landinu 2026: Ullarkögglar (Suðurland – SASS) Framleiðsla á lífrænum áburði úr íslenskri ull sem annars færi forgörðum, í anda hringrásarhagkerfisins. Þátttakandi: Alice Sowa. Korngrís Bjór (Suðurland – SASS) Nýsköpun í bruggun þar sem stefnt er að framleiðslu á bjór eingöngu úr íslensku byggi. Þátttakandi: Petrína Jónsdóttir. Hólmur Heilsa og Steinunn Saunagus (Suðurnes – SSS) Uppbygging heilsu- og gufubaðsupplifunar sem eflir vellíðan og ferðaþjónustu á svæðinu. Þátttakandi: Unnur Svava Sverrisdóttir. Kraftý Café (Suðurnes – SSS) Nýstárlegt kaffihús og upplifun sem efla samfélag og menningarlíf. Þátttakendur: Alexandra Ósk Laxdal og Inga Hrönn Kristjánsdóttir. Byrjum / Fjarheilbrigðistorg (Vestfirðir – VF) Miðlægur stafrænn vettvangur sem sameinar fjarheilbrigðis- og velferðarþjónustu sérfræðinga til að tryggja íbúum landsbyggðarinnar jafnt aðgengi að þjónustu. Þátttakandi: Þóra Kristín Bergsdóttir. Valkyrju Ævintýri (Vestfirðir – VF) Uppbygging ferðaþjónustu og upplifunar á Vestfjörðum allt árið um kring. Þátttakandi: Jake Lampe. Snigill – smár snigill, stórt prótein (Vesturland – SSV) Sniglarækt sem opnar nýjar, sjálfbærar leiðir í matvæla- og próteinframleiðslu á Íslandi. Þátttakandi: Sigríður Halldóra Gunnarsdóttir. Sif's Hair Atelier (Vesturland – SSV) Sérhæfðar og náttúrulegar hárlausnir í háum gæðaflokki sem efla sjálfstraust kvenna sem glíma við hármissi. Þátttakandi: Laura Martin Merino. Okkar norður ehf. (Norðurland vestra – SSNV) Samstarfs- og markaðslíkan fyrir fyrirtæki og stofnanir sem nýtir stafræna miðlun til að efla sýnileika svæðisins. Þátttakandi: Sigurjón Arthur Friðjónsson. BlómAría (Norðurland vestra – SSNV) Nýsköpunarverkefni á sviði blómaræktar og hönnunar í heimabyggð. Þátttakandi: Anna Sif Ingimarsdóttir. Dálæti (Austurland – Austurbrú) Hönnun og framleiðsla á séríslenskum skartgripum og vörum sem vekja fortíðarþrá og kátínu. Þátttakandi: Guðdís Jóhannadóttir. Fjarðarhjól ehf. (Austurland – Austurbrú) Hjóla- og afþreyingarferðaþjónusta sem nýtir náttúru og landslag Austfjarða. Þátttakandi: Árni Magnús Magnusson. Syðra Holt ehf. (Norðurland eystra – SSNE) Lífrænt kaffihús, vinnustofa og framleiðslueldhús fyrir afurðir af býlinu í Svarfaðardal. Þátttakandi: Alejandra Gabriela Soto Hernández. AllergyID (Norðurland eystra – SSNE) Tæknilausn og smáforrit sem auðvelda fólki með fæðuóþol og ofnæmi að finna matvæli og þjónustu við hæfi. Þátttakandi: Bjarni Þór Ævarsson. Efling landsbyggðarinnar Startup Landið hefur það að markmiði að efla tengslanet frumkvöðla og veita þeim aðgang að sérfræðiþekkingu og verkfærum til að byggja upp sjálfbæran rekstur. Með stuðningi við fjölbreyttar hugmyndir um allt land er lagður grunnur að fjölbreyttum störfum, aukinni verðmætasköpun og meiri byggðafestu. Myndatexti: Dagana 25. og 26. september komu þátttakendur, ráðgjafar og samstarfsaðilar Startup Landsins saman í Borgarnesi í tveggja daga vinnustofu. Megináhersla var lögð á tengslamyndun, skapandi hugsun og áframhaldandi þróun á verkefnum þátttakenda. Myndatexti: Verkefnastjórar Startup Landið sem unnið er í samvinnu landshlutasamtaka en þau veita stuðning við atvinnu og nýsköpun á landsbyggðinni. Nánari upplýsingar: info@startuplandid.is www.startuplandid.is

Haustþing Samtaka sveitarfélaga á Norðurlandi vestra, sem haldið var á Hótel Laugarbakka í Húnaþingi vestra 1. október sl., samþykkti ályktun þar sem hækkun kílómetragjalds á ökutæki og hækkun eldsneytisskatta er mótmælt. Að mati þingsins leggjast breytingarnar þyngra á íbúa landsbyggðarinnar en íbúa þéttbýlis. Þingið krefst þess að fjármála- og efnahagsráðuneytið dragi hækkun kílómetragjaldsins til baka og falli frá frekari hækkun eldsneytisskatta. Einkabíllinn er eina raunhæfa samgöngutækið Í ályktuninni er bent á að kílómetragjaldið sé lagt jafnt á alla bíleigendur óháð búsetu. Fjarlægðir til vinnu, skóla og grunnþjónustu eru hins vegar margfalt meiri í dreifbýli en í þéttbýli. Valkostir í almenningssamgöngum á svæðinu eru takmarkaðir eða engir. Fyrir stóran hluta íbúa er einkabíllinn því eina raunhæfa samgöngutækið og þeir eru sérstaklega berskjaldaðir fyrir gjaldahækkunum af þessu tagi. Auknar álögur á meðan vegir eru í óviðunandi ástandi Haustþingið telur sérstaklega óásættanlegt að auka álögur á akstur á meðan margir vegir á Norðurlandi vestra eru í óviðunandi ástandi og viðhaldi þeirra er ábótavant. Íbúar aka þessa vegi daglega og bera þann kostnað og þá áhættu sem slæmu ástandi þeirra fylgir. Þingið krefst þess að tekjur af gjaldtöku á umferð skili sér í tryggu fjármagni til viðhalds, vetrarþjónustu og aukins umferðaröryggis á svæðinu. Kolefnisgjald hækkar þótt önnur gjöld falli niður Um síðustu áramót voru vörugjöld og olíugjald á eldsneyti felld niður. Á sama tíma hækkar kolefnisgjald um 25% umfram almenna verðlagsþróun, og heildaráhrifin eru því hækkun á eldsneytiskostnaði. Í ályktuninni er jafnframt bent á hættu á að ávinningur af niðurfellingu eldri gjalda skili sér ekki að fullu til neytenda, þar sem eftirlit með því að olíufélög lækki verð til samræmis sé af skornum skammti. Að mati þingsins eiga báðar breytingarnar það sameiginlegt að vera flöt gjaldtaka sem tekur ekkert tillit til búsetu. Því lenda þær margfalt þyngra á íbúum Norðurlands vestra, sem þurfa að aka lengri vegalengdir vegna dreifðrar búsetu og takmarkaðrar grunnþjónustu í heimabyggð. Í ályktuninni segir að búsetufrelsi á landsbyggðinni megi ekki skerðast vegna skattlagningar sem tekur ekki tillit til aðstæðna. Kröfur haustþingsins Haustþing SSNV krefst þess: að fjármála- og efnahagsráðuneytið dragi til baka hækkun kílómetragjalds og falli frá frekari hækkun eldsneytisskatta, að framvegis verði tekið mið af sérstöðu dreifbýlis við ákvarðanir um skattlagningu aksturs og eldsneytis, þar sem akstur er nauðsyn til að sækja vinnu, skóla og heilbrigðisþjónustu, að álestur og innheimta kílómetragjalds verði áreiðanleg, að virkt eftirlit verði haft með því að afnám annarra eldsneytisgjalda skili sér að fullu til neytenda. Ályktuninni beint til ráðuneyta og Alþingis Ályktuninni er beint til fjármála- og efnahagsráðuneytisins, sem fer með stefnumótun í skattamálum og ber ábyrgð á kílómetragjaldi, eldsneytisgjöldum og kolefnisgjaldi. Hún hefur einnig verið send fjárlaganefnd Alþingis og innviðaráðuneytinu, enda varða ákvarðanir um gjaldtöku á umferð beinlínis samgönguöryggi, viðhald vegakerfisins og búsetuskilyrði á Norðurlandi vestra. Ályktunina í heild má lesa hér.

Mánudaginn 12. október kl.: 18:00 í Krúttinu á Blönduósi

10. haustþing Samtaka sveitarfélaga á Norðurlandi vestra var haldið á Hótel Laugarbakka 1. október.

Kynningarfundur um lánamöguleika Svanna-lánatryggingasjóðs verður í hádeginu í dag, miðvikudaginn 30. september, kl.12.00 á Teams. Hér að neðan má finna viðburð á Facebook þar sem nálgast má fundarhlekk. https://fb.me/e/4M31sMbd5

Veggjalist í Vatnahverfi er eitt fjölmargra verkefna sem hlutu styrk úr Uppbyggingarsjóði Norðurlands vestra.