28. október 2026
Haustþing SSNV leggst gegn fækkun þingmanna í Norðvesturkjördæmi
Ályktun haustþings SSNV um breytingar á kosningalögum

Haustþing Samtaka sveitarfélaga á Norðurlandi vestra, sem haldið var á Hótel Laugarbakka í Húnaþingi vestra 1. október síðastliðinn, samþykkti ályktun gegn tillögum starfshóps dómsmálaráðherra um breytta kjördæmaskipan. Samkvæmt tillögunum yrði þingmönnum Norðvesturkjördæmis fækkað úr sjö í sex.
Tilgangur tillagnanna er sagður sá að jafna atkvæðavægi út frá fjölda kjósenda á bak við hvern þingmann. Haustþingið telur hins vegar hættu á að afleiðingin verði þveröfug: rödd og áhrif landsbyggðarinnar á Alþingi minnki enn frekar. Það gerist á sama tíma og fjarlægðir, dreifð byggð og fámenni kalla á meiri tengingu við kjörna fulltrúa, ekki minni.
Minni áhrif og aukið álag á hvern þingmann
Í ályktuninni kemur fram að fækkun þingmanna dragi úr getu íbúa Norðurlands vestra til að hafa áhrif á löggjöf og fjárveitingar sem varða sérstaklega hagsmuni landshlutans, til dæmis í samgöngu-, fjarskipta- og byggðamálum. Einnig myndi hún auka álag á þingmenn landsbyggðarkjördæma. Þeir þurfa nú þegar að sinna fjölbreyttari og fjarlægari hagsmunum en þingmenn þéttbýlli kjördæma.
Fleiri mælikvarðar á jafnræði
Haustþingið krefst þess að við endurskoðun kosningalaga verði litið til fleiri mælikvarða á jafnræði en fjölda kjósenda, þannig að landfræðileg dreifing byggðar og fjarlægðir vegi einnig þungt. Jafnframt verði tillögur sem draga úr vægi landsbyggðarkjördæma í heild ekki innleiddar nema fyrst fari fram ítarleg umræða um áhrif þeirra á lýðræðislegt jafnræði og byggðaþróun.
Ályktun send ráðuneyti, þingnefnd og þingflokkum
Ályktuninni er beint til dómsmálaráðuneytisins, sem fer með kosningalög og skipaði starfshópinn. Afrit fer til allsherjar- og menntamálanefndar Alþingis, sem fer með málið í þinglegri meðferð, og ályktunin verður jafnframt send öllum þingflokkum Alþingis.