Miðvikudagur 8. apríl 2026 

Dagskrá 

14:00 Þingsetning.  

Einar Eðvald Einarsson, formaður stjórnar SSNV  

Kosning þingforseta, varaforseta, tveggja ritara, tveggja vararitara.  

Kynning á nefndum þingsins – formenn þingnefnda  

14:10    Kjörnefnd kannar lögmæti þingsins  

Þorleifur Karl Eggertsson, formaður kjörnefndar 

14:20    Skýrsla stjórnar 

Einar Eðvald Einarsson, formaður stjórnar SSNV    

14:30   Skýrsla framkvæmdastjóra fyrir árið 2025 

Sveinbjörg Rut Pétursdóttir,  framkvæmdastjóri SSNV  

14:40     Ávörp 

Ólafur Adolfsson, 1. þingmaður, Norðvesturkjördæmis. 

Stefán Vagn Stefánsson, þingmaður Norðvesturkjördæmis. 

15:10    Ársreikningur SSNV 2025 

Helgi Níelsson hjá KPMG kynnir ársreikning SSNV. 

15:25  Störf nefnda  

Fjárhagsnefnd fjallar um ársreikning og laun og þóknun til stjórnar og nefnda. Allsherjarnefnd fjallar um ályktanir. 

16:00    Kaffi 

16:20    Afgreiðsla nefndarálita 

17:00    Erindi 

Mælaborð Byggðastofnunar - Þorkell Stefánsson, Byggðastofnun. 

Nýting gervigreindar í stjórnsýslunni - Fjóla Steindóra Kristinsdóttir, sveitarstjóri í Grímsnes- og Grafningshreppi. 

17:45    Afhending Byggðagleraugnanna 2026 

18:00    Þingslit og kvöldverður 

Hér má nálgast þinggjörð ársþingsins.

Ársþing SSNV   

Haldið á Laugarbakka  8. apríl 2026 

Ágætu þingfulltrúar, þingmenn og aðrir gestir. 

Við Sveinbjörg framkvæmdarstjóri ákváðum að þessu sinni að flytja bæði skýrslu stjórnar og fara þannig yfir það helsta sem á daga okkar hefur drifið síðasta árið. 

Þegar maður sest niður og veltir fyrir sér stöðu landshlutans sem okkar landssamtök eru hagsmunasamtök fyrir, þá spyr maður sig hvort staðan hafi batnað, versnað eða staðið í stað síðustu misseri.   

Við getum reynt að meta stöðuna út frá ýmsum mælikvörðum, en ef við gerum það út frá íbúaþróun síðasta eitt og hálfa árið þá hefur okkur í heild ekki fjölgað mikið, eða aðeins um rúmlega 20 manns í landshlutanum öllum frá 1. desember 2024 til 1. mars síðastliðins.   

Þetta er minnsta fjölgun í einum landshluta á umræddu tímabili, en á sama tíma fjölgaði Íslendingum samkvæmt Þjóðskrá um 6.500. Af þessum eina mælikvarða finnst mér nokkuð ljóst að við getum ekki verið að öllu leyti sátt við þróunina.   

Það er þó jákvætt að á sama tímabili er atvinnuleysi varla mælanlegt í landshlutanum og í raun er staðan sú að marga atvinnurekendur vantar fólk í alls konar vinnu; leikskóla, smíðavinnu, vinnu til sveita og víðar. 

Okkur vantar því fyrst og fremst fólk í landshlutann, fólk sem hefur trú á tækifærunum sem hér  eru, og er á sama tíma tilbúið að taka það skref að flytja á stað þar sem hagsveiflan hefur verið minni en á öðrum stöðum, en samt tækifæri til staðar.    

Við í stjórn SSNV höfum, frá því við tókum við, reynt að vekja athygli á stöðu landshlutans með ýmsum ályktunum og áskorunum sem við höfum sent frá okkur um mikilvægi þess að hugað væri að sértækum aðgerðum sem hefðu það að markmiði að fjölga íbúum og auka atvinnu. En hvernig á að meta svörin og viðbrögðin? 

Við reyndum lengi vel að fá fund með forsvarskonum þeirra þriggja flokka sem mynda núverandi ríkisstjórn, en að lokum var okkur hafnað og bent á að tala við Innviðaráðherra. Í kjölfarið áttum við ágætan fund með innviðaráðherra, Eyjólfi Ármannssyni og hans aðstoðarfólki, þar sem við fórum yfir stöðuna og bentum á leiðir og tækifæri til sóknar og atvinnuuppbyggingar.   

Við bentum líka á það misrétti sem við teljum að landshlutinn verði fyrir við t.d. úthlutun á ríkisstörfum, en eins og bent hefur verið á áður þá fjölgaði ríkisstörfum hér í landshlutanum um 23 frá árinu 2020 til 2024, en á sama tímabili fjölgaði þeim um rúmlega 3.500 á landinu öllu.  

Mín skoðun er sú að ein besta byggðaaðgerð sem hægt væri að fara í fyrir landshluta eins og okkar, væri að beita skattkerfinu og lánakerfi Byggðastofnunar með sértækum hætti á okkar svæði og þá öðrum, sem skilgreind væru sem hægvaxta svæði.    

Nota skattkerfið þannig að það virki hvetjandi fyrir fólk og fyrirtæki að koma í landshlutann og setjast hér að og stunda atvinnu og/eða koma með fyrirtæki sem fengju þá skattatengdar ívilnanir til einhverra ára meðan þau væru að vaxa og koma sér á legg. Byggðastofnun gæti t.d. veitt nánast vaxtalaus lán inn á viðkvæmustu svæðin um leið og ríkið slægi af sköttum einstaklinga og fyrirtækja. Ég tel að ríkið og ríkisstjórnin eigi að prófa þennan möguleika til að efla og jafna búsetu í landinu. 

En ein af megin forsendum þess að við getum fjölgað fólki er að hafa nægt magn af hentugum og hagkvæmum íbúðum til leigu eða kaups.  Hlutdeildarlánakerfið hefur ekki nýst okkar landshluta til íbúðauppbyggingar, en frá stofnun þess hafa einungis tvö lán komið í landshlutann af þeim 1.130 lánum sem búið var að veita um síðustu áramót. Við í stjórn SSNV komum okkar athugasemdum og ábendingum á framfæri þegar verið var að breyta lögum um hlutdeildarlán síðastliðið haust, en í stuttu máli var ekki tekið tillit til þeirra á nokkurn hátt, okkur til hagsbóta.   

Öll sveitarfélögin hér eru aðilar að Brák íbúðafélagi, sem er gott, ásamt því að tvö þeirra eru aðilar að Bríet leigufélagi. Brák íbúðafélag á núna íbúðir í öllum sveitarfélögunum, sem er jákvætt, en ég vil engu að síður nota tækifærið og hvetja sveitarstjórnir til að nýta sér enn frekar bæði íbúðafélögin Brák og Bríet til frekari uppbyggingar. Fram undan er umræða meðal eigenda þessara félaga um hugsanlegan samruna þeirra og eru það hugmyndir sem mér hugnast vel á þessum tímapunkti, metið út frá þeim gögnum sem lögð hafa verið fram, en ég hef setið í Fulltrúaráði Brákar fyrir hönd landshlutans síðustu mánuði. Hugmyndir um samruna/sameiningu félaganna verða að óbreyttu kynntar sveitarfélögunum á næstu dögum og hvet ég ykkur sem eigið aðild að þessum félögum að skoða þessar hugmyndir með opnum huga og keyra svo á að nýta hið sameinaða félag til meiri uppbyggingar en nú þegar er búið, eða er verið að gera. Það mun styrkja landshlutann og hvetja fólk til að flytja hingað. 

Í stjórn SSNV hefur einnig oft verið rætt og ályktað um samgöngumál en því miður bíðum við enn eftir samþykktri samgönguáætlun frá Alþingi. Eins og þau drög litu út þegar við höfðum þau síðast til umsagnar þá þótti okkur hlutur landshlutans til endurbóta á vegakerfinu rýr, ef frá eru taldar vonir um að göng frá Fljótum til Siglufjarðar komist þar inn. Ég ætla ekki að fjölyrða meira um vegakerfið hér en við höfum oft ályktað um það, en því miður vantar enn verulegt fjármagn til viðhalds og enduruppbyggingar á þjóðvegakerfinu í landshlutanum í heild. 

Við í stjórninni höfum líka á síðustu mánuðum fjallað um aðra innviði en samgöngur. Við höfðum og höfum enn þá áhyggjur af stöðu farsímasambandsins í landshlutanum, en nú liggur fyrir að slökkt verður á síðustu 3G sendunum hér í byrjun maímánaðar. Við áttum á síðasta ári fund með fulltrúum Fjarskiptastofu og ræddum áhyggjur okkar. Hvort sem sá fundur eða aðrar ályktanir sem komu frá sveitarfélögunum náðu í gegn þá var lokun sendanna frestað um nokkra mánuði meðan fjarskiptafyrirtækin voru að eigin sögn að tryggja „minni“ þjónustuskerðingu með fjölgun annarra senda.   

Við höfum einnig rætt um flutningskerfi raforku og mikilvægi þess að orkuframboð væri nægjanlegt á svæðinu öllu, en hluti af núverandi byggðalínu í landshlutanum er elsti hluti kerfisins í dag. Við fengum verkfræði- og ráðgjafafyrirtækið Lotu til að gera úttekt á stöðu flutningskerfa í landshlutanum og var skýrslu skilað til okkar í nóvember. Í skýrslunni má sjá ýtarlega greiningu á núverandi stöðu kerfisins ásamt áhrifum mismunandi útfærslna á orkuframboð í landshlutanum við mismunandi útfærslur á línuleiðum. Skýrslan var kynnt stjórn og send öllum sveitarfélögum til frekari upplýsinga í þeirri skipulagsvinnu sem nú er í gangi um lagningu byggðalínunnar og annarra raflína í landshlutanum.       

Við höfum líka látið vinna fleiri skýrslur fyrir okkur sem eiga að nýtast sveitarfélögunum og má þar nefna samantekt um mögulegar leiðir til nýtingar á lífrænum úrgangi, en ljóst er að sú söfnun er landstórum dreifbýlissveitarfélögum dýr. Þessi skýrsla hefur líka verið send sveitarfélögunum og er að nýtast vel í umræðu um þær leiðir sem hægt er að fara í eyðingu á honum innan þess lagaramma sem við lifum við frá Alþingi. 

Það er líka rétt að nefna það hér að nú er um eitt og hálft ár síðan við gerðumst aðilar að samstarfsverkefninu Eim ásamt umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneyti, Landsvirkjun, Samtökum sveitarfélaga á Norðurlandi eystra, Norðurorku og Orkuveitu Húsavíkur. Í stórum dráttum ganga verkefni Eims út á að bæta nýtingu auðlinda á Norðurlandi með verðmætasköpun, sjálfbærni og nýsköpun að leiðarljósi. Verkefnin hingað til eru fjölmörg og má þar fyrst nefna vinnu sem er í gangi um bætta nýtingu á lífmassa sem er í fráveitu fyrirtækja og einstaklinga. Unnið er með bændum að orkuskiptum í landbúnaði og bættri nýtingu affallsvatns til t.d. sniglaræktunar svo eitthvað sé nefnt.  Ég vona að það verði sátt um að SSNV verði áfram aðili að þessu samstarfsverkefni en núverandi samningur um það rennur út í lok árs 2026.  

Fjölmargt fleira væri hægt að telja upp sem stjórn SSNV hefur haft aðkomu að á síðustu mánuðum með bæði umsögnum og fundum, og er ég þá ekkert farinn að ræða um þau fjölmörgu verkefni sem starfsmenn SSNV vinna að dagsdaglega tengd Sóknaráætlun landshlutans eða í atvinnuráðgjöf til einstaklinga og fyrirtækja sem eru að reyna að efla og gera atvinnulífið hér fjölbreyttara.  Ég læt Sveinbjörgu um það.   

En ég vil árétta að þrátt fyrir ýmis verkefni og ýmsa erfiðleika sem þarf að leysa svo hagvöxtur hér og fólksfjölgun verði ásættanleg, þá tel ég það allt framkvæmanlegt og vera verkefni sem við í sameiningu eigum að geta leyst. Það eru tækifæri og það eru möguleikar, en til að hjólin snúist hraðar þurfa bæði sveitarfélög og ríki að koma að málum og vinna í sameiningu að breyttri þróun íbúafjölda og hagvaxtar. 

Að lokum vil ég fyrir hönd stjórnar þakka framkvæmdastjóra og öðrum starfsmönnum samtakanna fyrir gott starf og samstarf. Að mínu mati höfum við á að skipa öflugu og farsælu starfsfólki sem hefur lagt sig fram um að bæta samfélagið á Norðurlandi vestra. 

Einar E. Einarsson 

Formaður stjórnar SSNV

Þingforseti, ágætu fundargestir,   

Eins og þið þekkið öll spannar starfssvæði SSNV allt frá Almenningsnöf í austri að Stikuhálsi milli Bitru og Hrútafjarðar í vestri. Samtökin eru hagsmuna-, þjónustu- og samstarfsvettvangur sveitarfélaganna. Samkvæmt nýjustu tölum frá þjóðskrá búa hér í dag rúmlega 7.500 manns og hér er að finna samhent samfélög, dýrmætan mannauð og svæði sem býr yfir miklum auðlindum og góðum aðstæðum til atvinnuuppbyggingar.  Landshlutinn stendur á traustum grunni í hefðbundnum atvinnugreinum á borð við landbúnað, sjávarútveg og matvælavinnslu, en á sama tíma vaxa hér ný tækifæri í nýsköpun, ferðaþjónustu og skapandi greinum.  

Árið 2025 var viðburðaríkt starfsár hjá SSNV sem leið alltof hratt. Verkefnin voru mörg og fjölbreytt, sum sýnileg, önnur síður, en öll unnin með það að markmiði að styrkja samfélög, atvinnulíf og innviði Norðurlands vestra.  

Starfsfólk SSNV vann á árinu að fjölda verkefna sem snúa að atvinnuþróun, nýsköpun, samfélags- og menningarmálum, loftslags- og umhverfismálum. Sum verkefnin voru unnin í nánu samstarfi við sveitarfélögin, önnur í samstarfi við ríki, stofnanir, atvinnulíf og önnur landshlutasamtök.  

Á árinu voru starfsmenn hjá SSNV, alls 7,25 ársverk, en þar af voru tveir starfsmenn tímabundið ráðnir. Sara Björk Þorsteinsdóttir hóf störf í byrjun febrúar sem verkefnastjóri farsældar og Brynja Sif Harðardóttir lét af störfum í lok febrúar. Þá lét Katrín M. Guðjónsdóttir af störfum sem framkvæmdastjóri samtakanna í lok mars. Ég vil þakka þeim kærlega fyrir gott samstarf.  

Ráðgjöfin var áfram einn af hornsteinum starfsemi SSNV og voru um 2500 stundir á árinu vegna atvinnuþróunar og eru þá ótaldar stundirnar sem fóru í aðstoð og yfirlestur á styrkumsóknum vegna Uppbyggingarsjóðs. Á árinu leituðu til okkar einstaklingar, sprotafyrirtæki, starfandi fyrirtæki, stofnanir og sveitarfélög með hugmyndir og áskoranir – allt frá frumstigi hugmynda yfir í stærri þróunar- og samstarfsverkefni og tengt hagsmunagæslu. Ráðgjöfin er veitt um allan landshlutann á grunni samnings við Byggðastofnun, en ekki síður byggir hún á þekkingu, reynslu og tengslaneti starfsfólks SSNV, sem starfar í dag á þremur starfsstöðvum á Norðurlandi vestra.   

Við þróuðum einnig áfram stuðning okkar við frumkvöðla og nýsköpun, til að mynda í samstarfi við SSNE, Drift EA, Hraðið á Húsavík, Háskólann á Hólum, Háskólann á Akureyri, Eim og önnur landshlutasamtök. Þar vil ég sérstaklega nefna hraðalinn Startup Landið sem við héldum í samstarfi við önnur landshlutasamtök á landsbyggðinni, en lokaviðburður hraðalsins var haldinn í Hofi á Akureyri. Þá má nefna Norðansprotann – verkefni sem hefur eflt aðgengi að nýsköpunarstuðningi og skapað tækifæri fyrir frumkvöðla á Norðurlandi. Norðansprotinn fékk til að mynda 22 umsóknir, en átta verkefni fengu tækifæri til að kynna sig fyrir dómnefnd. 

Það er margt jákvætt að gerast á Norðurlandi vestra og víða má sjá merki um uppbyggingu og nýsköpun. Ferðaþjónusta hefur verið að styrkjast, þar sem lögð er áhersla á að þróa fjölbreyttari upplifun fyrir gesti allt árið um kring, meðal annars með viðburðum, náttúruupplifunum og aukinni þjónustu utan háannar. Verkefni á borð við uppbyggingu viðburða, eins og hlaupaviðburði og menningarviðburði, endurspegla þessa þróun. 

Í landshlutanum eru einnig spennandi tækifæri tengd orku og auðlindanýtingu. Áform um uppbyggingu grænorkutengdrar starfsemi, þar sem samspil jarðhita, raforku og kalds vatns getur skapað grundvöll fyrir nýja atvinnustarfsemi, sýna vel þá möguleika sem svæðið hefur. 

Matvælaframleiðsla og nýsköpun í tengslum við hana er einnig áberandi, hvort sem er í þróun á nýjum afurðum úr landbúnaði, áframvinnslu eða verkefnum sem tengja saman rannsóknir og framleiðslu. Þá má einnig sjá áhugaverð verkefni í iðnaði, þar sem verið er að nýta húsnæði og þekkingu til að framleiða einingahús og aðrar lausnir sem svara þörfum landsbyggðarinnar. 

Þessi þróun sýnir að Norðurland vestra býr yfir fjölbreyttum styrkleikum og sveigjanleika. Þrátt fyrir áskoranir sem fylgja dreifðum byggðum og fjarlægð frá stærstu mörkuðum, er svæðið að byggja upp atvinnulíf sem nýtir staðbundnar auðlindir, þekkingu og samvinnu – og er þannig vel í stakk búið til að taka þátt í framtíðarvexti Íslands. 

Við höfum sömuleiðis verið að þétta samstarfið við Íslandsstofu en þau hafa verið að leita til landshlutasamtakanna hvað varðar innviðaupplýsingar um landshlutana. Við höfum því hafið vinnu við að taka saman fjárfestaupplýsingar um svæðið og komum til með að vera í góðu sambandi við sveitarfélögin. 

Við þurfum að hafa á hreinu:  

hvaða lóðir eru í boði, hvort öruggt rafmagn sé til staðar, hvernig fjarskiptatengingarnar eru, og hvort samgöngur og grunnkerfi séu í stakk búin til að styðja við starfsemi þeirra.  

Stjórn SSNV hefur lagt áherslu þar á að ríkisstjórnin sýni vilja sinn í verki og styðja uppbyggingu innviða og atvinnuvega á landsbyggðinni.   

Leiðarljós í okkar vinnu er Sóknaráætlun Norðurlands vestra. Í gegnum Sóknaráætlunina höfum við áfram stutt við fjölbreytt verkefni um landshlutann, bæði með styrkjum úr Uppbyggingarsjóði og í gegnum áhersluverkefni. Þannig bárust alls 130 umsóknir í Uppbyggingarsjóð fyrir árið 2025. Alls var sótt um 239 milljónir eða þar um bil, en að þessu sinni var 60 m.kr. úthlutað til 63 verkefna. Þá samþykkti stjórn 17 áhersluverkefni á árinu sem hlutu rúmlega 51 m.kr. Það voru því alls 111 m.kr. sem var úthlutað til verkefna á grunni Sóknaráætlunar Norðurlands vestra á árinu.   

Eins og alltaf fólst stór hluti af vinnu SSNV á árinu í hagsmunagæslu. Við áttum regluleg samskipti við þingmenn, ráðuneyti og stofnanir ríkisins um málefni sem skipta Norðurland vestra sköpum – þar á meðal innviði, samgöngur, orkumál, heilbrigðismál og menntamál. Þetta er vinna sem er oft ósýnileg og á sér stað í gegnum samtöl og tölvupósta sem sjást ekki alltaf út á við, en þetta er vinna sem krefst þrautseigju og samhæfingar – og er óumdeilanlega ein mikilvægasta stoð starfsemi SSNV. Stjórn SSNV sendir til stjórnvalda umsagnir og bókanir sem snerta allt frá samgöngum til heilbrigðisþjónustu. Við erum í samstarfi við stofnanir ríkisins, Sambandið og önnur landshlutasamtök, og við vinnum stöðugt að því að koma sjónarmiðum svæðisins á framfæri gagnvart ráðamönnum þjóðarinnar og öðrum hagsmunaaðilum.   

Fjölmörg önnur verkefni mætti auðvitað nefna hér og ég hvet ykkur til að kynna ykkur sérstaklega í ársskýrslunni okkar, og leyfi ég mér að nefna þar á meðal stofnun Farsældarráðs Norðurlands vestra og áhersluverkefnið Ungt fólk á Norðurlandi vestra.   

Þegar ég horfi yfir starfsárið 2025 situr það sterkast eftir að þó verkefnin eru ólík í eðli sínu, eiga þau það sameiginlegt að snúast um fólk, samfélög og okkar dýrmæta landshluta Norðurland vestra og þegar horft er fram á veginn blasir við áframhaldandi þörf fyrir samvinnu.   

Þegar við horfum fram á veginn á árinu 2026 þá er því ekki að leyna að þrátt fyrir fjölmörg tækifæri stöndum við einnig frammi fyrir skýrum áskorunum og þær eru misstórar eins og þið þekkið allra best. En ef ég horfi á landshlutann í heild þá er  stærsta áskorunin nú sem áður að tryggja að innviðir séu til staðar svo að svæðið geti vaxið – raforkuöryggi, flutningskerfi, fjarskipti og samgöngur eru grundvöllur þess að atvinnulíf og samfélög geti þróast áfram.  

Jafnframt blasir við samkeppni um fólk og fjármagn, þar sem mikilvægt er að tryggja að Norðurland vestra sé ákjósanlegur kostur fyrir íbúa, fyrirtæki og fjárfesta. Þá krefst óvissa í ytra umhverfi, meðal annars í efnahags- og öryggismálum, þess að við séum samstillt, framsýn og tilbúin að bregðast hratt við breytingum.  

Að lokum er það viðvarandi verkefni að tryggja að sjónarmið og hagsmunir landsbyggðarinnar séu sýnileg og virt í stefnumótun ríkisins, og að ákvarðanir séu teknar með heildarhagsmuni landsins að leiðarljósi.  

Sveitarstjórnarkosningar eru á næsta leiti og ný stjórn SSNV tekur við í sumar. Því mun auðvitað óhjákvæmilega fylgja breytingar. En reynslan sýnir að sveitarfélögin á Norðurlandi vestra hafa burði til að vinna saman – þvert á stærð, staðsetningu og áskoranir og við munum halda áfram að styðja við það samstarf.   

Að lokum vil ég þakka ykkur – kjörnum fulltrúum, sveitarstjórnum, sveitarstjórum og samstarfsaðilum – fyrir samstarfið á árinu. Ég vil þakka starfsfólki SSNV fyrir fagmennsku og elju í sínum verkefnum. Og ég vil sérstaklega þakka þeim sem eru að ljúka sinni setu í sveitarstjórnarmálum fyrir framlag sitt til starfsemi SSNV.